سورەتی ٥١
سورەتی زاریات
سُورَةُ الذَّارِيَاتِ
مەککی · ٦٠ ئایەت · The Winnowing Winds
گوێگرتن لە سورەتەکە
بە دەنگی قورئانخوێن ئیدریس ئەبکەر
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ وَٱلذَّٰرِيَٰتِ ذَرْوًۭا١
تەفسیری ئاسان
سوێند بهو ڕهشهبا و ئهو بایهی کهههورو ههڵمی ئاو ههڵدهگرێت و پهخشی دهکاتهوه، یان تهپ و تۆز بهرز دهکاتهوه (کهڕۆڵی ههیه لهباران بارایندا).
فَٱلْحَٰمِلَٰتِ وِقْرًۭا٢
تەفسیری ئاسان
ئینجا بهههڵگرانی باری قورس و گران (لهههڵمی ئاو).
فَٱلْجَٰرِيَٰتِ يُسْرًۭا٣
تەفسیری ئاسان
ههروهها بهو ههورانهک هبهئاسانی بهئاسماندا لهشوێنێکوه دهگوێزرێتهوه بۆ شوێنێکی تر، یاخود سوێند بهو کهشتیانهی بهئاسانی بهسهر ئاودا دێن و دهچن.
فَٱلْمُقَسِّمَٰتِ أَمْرًا٤
تەفسیری ئاسان
ئینجا سوێند بهو فریشتانهی کهکاروبار دابهش دهکهن.
إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٌۭ٥
تەفسیری ئاسان
بهڕاستی ئهو بهڵێنانهی پێتان دراوهڕاستهو ههر دێته دی.
وَإِنَّ ٱلدِّينَ لَوَٰقِعٌۭ٦
تەفسیری ئاسان
بێگومان ڕۆژی لێ پرسینهوهش ههر دێت و بهڕێوهیه.
وَٱلسَّمَآءِ ذَاتِ ٱلْحُبُكِ٧
تەفسیری ئاسان
سوێند بهئاسمانی خاوهن ڕێگهو ڕێک و پێک و ڕازاوه.
إِنَّكُمْ لَفِى قَوْلٍۢ مُّخْتَلِفٍۢ٨
تەفسیری ئاسان
بێگومان ئهی خوانهناسان ئێوه لهگوفتارێکی بێ سهروبندان کهدووره لهڕاستی و حهقیقهتهوه.
يُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ٩
تەفسیری ئاسان
ئهو کهسهی لهزانستی خوادا لادراو هبههۆی تاوانیهوه لهباوهڕ هێنان لادهدرێت.
قُتِلَ ٱلْخَرَّٰصُونَ١٠
تەفسیری ئاسان
دهک بهکوشتچن درۆزن و بوختانچیهکان....
ٱلَّذِينَ هُمْ فِى غَمْرَةٍۢ سَاهُونَ١١
تەفسیری ئاسان
ئهوانهی کهلهگومڕای و تاریکیدا ڕۆچوون و پێوهی سهرگهرمن.
يَسْـَٔلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ ٱلدِّينِ١٢
تەفسیری ئاسان
بهگاڵته و تهڵفیسیهوه دهڵێن یان دهپرسن: ڕۆژی قیامهت کهی پێش دێت؟!
يَوْمَ هُمْ عَلَى ٱلنَّارِ يُفْتَنُونَ١٣
تەفسیری ئاسان
ئهو ڕۆژه کهبهرپا دهبێت بهئاگر دهبرژێنرێن....
ذُوقُوا۟ فِتْنَتَكُمْ هَٰذَا ٱلَّذِى كُنتُم بِهِۦ تَسْتَعْجِلُونَ١٤
تەفسیری ئاسان
پێیان دهوترێت: بچێژن ئهو بهڵایهی کهبهسهر خۆتان هێنا، ئهمهئهو سزاو ئازارهیه کهبهگاڵتهوه پهلهتان لهپێشهاتنی دهکرد.
إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى جَنَّٰتٍۢ وَعُيُونٍ١٥
تەفسیری ئاسان
بهڕاستی پارێزکارانیش لهباخهکان و کانیاوهکانی بهههشتدا ژیانی خۆش دهبهنهسهر.
ءَاخِذِينَ مَآ ءَاتَىٰهُمْ رَبُّهُمْ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَبْلَ ذَٰلِكَ مُحْسِنِينَ١٦
تەفسیری ئاسان
ئهو شتانهی کهپهروهردگار بۆی ئامادهکردون پێیان دهبهخشێت، ئهوانهیش بهخۆشی و شادیهوه وهریدهگرن، بهڕاستی ئهوانهپێشتر و شادیهوه وهریدهگرن، بهڕاستی ئهوانه پێشتر لهدنیاداچاکهکارو چاکهخواز بوون....
كَانُوا۟ قَلِيلًۭا مِّنَ ٱلَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ١٧
تەفسیری ئاسان
لهشهوگاردا زۆر کهم دهخهوتن و ڕادهکشان (چونکهسهرگهرمی شهو نوێژ و دهور کردنهوهی قورئان و یادی خوا بوون)....
وَبِٱلْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ١٨
تەفسیری ئاسان
لهبهرهبهیانهکانیشدا داوای لێخۆشبوونیان لهپهروهردگاریان دهکرد (تا لێیان ببورێت)...
وَفِىٓ أَمْوَٰلِهِمْ حَقٌّۭ لِّلسَّآئِلِ وَٱلْمَحْرُومِ١٩
تەفسیری ئاسان
لهماڵ و سامانیشیاندا بهشی ههژارو نهداریان تهرخان کردبوو.
وَفِى ٱلْأَرْضِ ءَايَٰتٌۭ لِّلْمُوقِنِينَ٢٠
تەفسیری ئاسان
بێگومان لهسهر گۆی زهویدا بهڵگه و نیشانهی زۆر ههیه (لهسهر دهسهڵات و زانیاری خوا) بۆ کهسانێک کهبهشوێن دڵنیاییدا دهگهڕێن.
وَفِىٓ أَنفُسِكُمْ ۚ أَفَلَا تُبْصِرُونَ٢١
تەفسیری ئاسان
ههروهها لهخودی خۆشتاندا (لهههموو خانهیهکی لهشدا، لهههموو ئهندامێکداو، لهههموو کۆئهندامێکدا، لهرۆح ونهفس و عهقڵدا... هتد بهڵگهی بێ سنوور ههیه لهسهر زانایی و بهتوانایی و جوانکاری زاتی بهدیهێنهر) ئایا ئهوهبۆ بینایتان ناخهنهکار.
وَفِى ٱلسَّمَآءِ رِزْقُكُمْ وَمَا تُوعَدُونَ٢٢
تەفسیری ئاسان
سهرچاوهی ڕزق و ڕۆزیتان لهئاسمانهوهیه (لهخوا داوابکهن) ههروهها ئهوانیش کهبهڵێنتان پێدراوه.
فَوَرَبِّ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ إِنَّهُۥ لَحَقٌّۭ مِّثْلَ مَآ أَنَّكُمْ تَنطِقُونَ٢٣
تەفسیری ئاسان
سوێند بهپهروهردگاری ئاسمان و زهوی، ئهو بهڵێنانه حهقیقهت و ڕاستهقینهیه، ههروهک چۆن ئێوه قسهی ڕاست و دروست دهکهن.
هَلْ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْرَٰهِيمَ ٱلْمُكْرَمِينَ٢٤
تەفسیری ئاسان
ئهی پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) ئایا ههواڵی میوانه بهڕێزهکانی ئیبراهیمت پێنهگهیشتووه؟
إِذْ دَخَلُوا۟ عَلَيْهِ فَقَالُوا۟ سَلَٰمًۭا ۖ قَالَ سَلَٰمٌۭ قَوْمٌۭ مُّنكَرُونَ٢٥
تەفسیری ئاسان
کاتێک چوون بۆ سهردانی و وتیان: سڵاو، ئهویش وتی، سڵاو لهئێوهش بێت، ههرچهندهناتانناسم.
فَرَاغَ إِلَىٰٓ أَهْلِهِۦ فَجَآءَ بِعِجْلٍۢ سَمِينٍۢ٢٦
تەفسیری ئاسان
ئهوسا ئیتر خۆی دزیهوه چوو بههاوکاری خێزانی گوێرهکهیهکی قهڵهوی (سهری بڕی و سووریانکردهوه و) هێنای.
فَقَرَّبَهُۥٓ إِلَيْهِمْ قَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ٢٧
تەفسیری ئاسان
بردی و لێی نزیک کردنهوه،، فهرمووی لێکردن کهبینی ناخۆن، وتی: ئهوهنا فهرموون، ئهوهناخۆن؟!
فَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةًۭ ۖ قَالُوا۟ لَا تَخَفْ ۖ وَبَشَّرُوهُ بِغُلَٰمٍ عَلِيمٍۢ٢٨
تەفسیری ئاسان
ئیبراهیم ترسێکی لێنیشت (چونکهوای زانی شتێکیان لهژێر سهردایه) بۆیه خچرا وتیان: مهترسهئێمه فریشتهیه، مژدهشیان پێدهبهخشێت.
فَأَقْبَلَتِ ٱمْرَأَتُهُۥ فِى صَرَّةٍۢ فَصَكَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ عَجُوزٌ عَقِيمٌۭ٢٩
تەفسیری ئاسان
خێزانهکهی قریوهیهکی کرد و دهنگی لێ بهرز بۆوه و دهستی بهئاستهم دا بهروومهتی خۆیدا (وهکو داب و نـریتی ئافرهتان لهکاتی سهرسامیدا) وتی: پیریژنێکی نهزۆک، چۆن منداڵی دهبێت؟!
قَالُوا۟ كَذَٰلِكِ قَالَ رَبُّكِ ۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْحَكِيمُ ٱلْعَلِيمُ٣٠
تەفسیری ئاسان
فریشتهکان وتیان: ئهوهفهرمانی پهروهردگارتهو ئهو زاتێکی دانا و زانایه.
۞ قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ أَيُّهَا ٱلْمُرْسَلُونَ٣١
تەفسیری ئاسان
ئینجا ئیبراهیم لێی، پرسین: بێجگه لهو مژدهیه چ کارێکی گرنگتان بهدهستهوهیه؟!
قَالُوٓا۟ إِنَّآ أُرْسِلْنَآ إِلَىٰ قَوْمٍۢ مُّجْرِمِينَ٣٢
تەفسیری ئاسان
فریشتهکان وتیان: بڕاستی ئێمه ڕهوانهکراوین بۆ گهلێکی تاوانبار و تاوانکار.
لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجَارَةًۭ مِّن طِينٍۢ٣٣
تەفسیری ئاسان
بۆ ئهوهی بهرد بارانیان بکهین بهبهردێک کهلهقوڕ دروست کراوه.
مُّسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِينَ٣٤
تەفسیری ئاسان
ههموو ئهو بهردانهنیشانهدارن لهلایهن پهروهردگارتهوهبۆ ناپوخت و لهسنوور درچووهکان.
فَأَخْرَجْنَا مَن كَانَ فِيهَا مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ٣٥
تەفسیری ئاسان
جا ههرچی لهو ناوچهیهدا بوو لهئیمانداران دهرمانکردن و ڕزگارمان کردن....
فَمَا وَجَدْنَا فِيهَا غَيْرَ بَيْتٍۢ مِّنَ ٱلْمُسْلِمِينَ٣٦
تەفسیری ئاسان
لهماڵه موسوڵمانێکیش زیاترمان بهدی نهکرد.
وَتَرَكْنَا فِيهَآ ءَايَةًۭ لِّلَّذِينَ يَخَافُونَ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَلِيمَ٣٧
تەفسیری ئاسان
(لهپاشان ئهو شوێنهمان بهشێوهیهک کاول کرد)، کردمانهپهند و بهڵگه بۆ ههموو ئهو کهسانهی لهسزای بهئێشی ئێمه دهترسن.
وَفِى مُوسَىٰٓ إِذْ أَرْسَلْنَٰهُ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ بِسُلْطَٰنٍۢ مُّبِينٍۢ٣٨
تەفسیری ئاسان
لهبهسهرهاتی موسایشدا پهند و ئامۆژگاری ههیه کهناردمان بۆ لای فیرعهون بهموعجزهیهکی ئاشکراو ڕوونهوه.
فَتَوَلَّىٰ بِرُكْنِهِۦ وَقَالَ سَٰحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌۭ٣٩
تەفسیری ئاسان
ئهویش پشتی ههلکرد بههۆی سهربازو دارو دهستهکهیهوهو وتی (ئهم فرستادهیه) جادووگهره، یان شێته!!
فَأَخَذْنَٰهُ وَجُنُودَهُۥ فَنَبَذْنَٰهُمْ فِى ٱلْيَمِّ وَهُوَ مُلِيمٌۭ٤٠
تەفسیری ئاسان
جا ئێمهش خۆی و سهربازهکانیمان گرفتار کرد و پێچاماننهوه و فڕێمان دانهدهریاوه، لهکاتێکدا ئهو لۆمهکراوه.
وَفِى عَادٍ إِذْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ ٱلرِّيحَ ٱلْعَقِيمَ٤١
تەفسیری ئاسان
ههروهها لهبهسهرهاتی عادیشدا پهند و ئامۆژگاری ههیه، کاتێک لهسهرهنجامی سهرکهشیان بایهکی بێ خێرمان ههڵکرده سهریان.
مَا تَذَرُ مِن شَىْءٍ أَتَتْ عَلَيْهِ إِلَّا جَعَلَتْهُ كَٱلرَّمِيمِ٤٢
تەفسیری ئاسان
ئهو بایه ههر شوێنێک و ههر شتێک و ههر کهسێکدا بڕۆیشتایه وازی لێ نهدههێنا ههتا بێ کهڵکی دهکرد و وهک شتێکی فڕێ دراوی لێ دهکرد.
وَفِى ثَمُودَ إِذْ قِيلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوا۟ حَتَّىٰ حِينٍۢ٤٣
تەفسیری ئاسان
ههروهها لهبهسهرهاتی پمودیشدا پهند و ئامۆژگاری ههیه، کاتێک پێیان وترا: تا ماوهیهک ڕابوێرن!!
فَعَتَوْا۟ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ فَأَخَذَتْهُمُ ٱلصَّٰعِقَةُ وَهُمْ يَنظُرُونَ٤٤
تەفسیری ئاسان
ئهوانیش لهفهرمانی پهروهردگاریان یاخی بوون، کتوپڕ بروسکهیهک پێچانیهوه وبهچاوی ئهبڵهقهوه دهیانروانی.
فَمَا ٱسْتَطَٰعُوا۟ مِن قِيَامٍۢ وَمَا كَانُوا۟ مُنتَصِرِينَ٤٥
تەفسیری ئاسان
ئیتر نهیانتوانی ههڵسنهوه و سهرکهوتووش نهبوون.
وَقَوْمَ نُوحٍۢ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَوْمًۭا فَٰسِقِينَ٤٦
تەفسیری ئاسان
پێشتریش هۆزی نوح بهڕاستی ههر تاوانبارو خوانهناس ولارو وێربوون (ئهوانیشمان بهزریانهکه لهناوبرد).
وَٱلسَّمَآءَ بَنَيْنَٰهَا بِأَيْي۟دٍۢ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ٤٧
تەفسیری ئاسان
ئێمه ئاسمانمان بهدهستی قودرهتی خۆمان دروست کرد، بهردهوامیش گهورهی دهکهین و فراوانی دهکهین. (ئهمهئاماژهیه بۆ ڕاستیهکی زانستی کهزاناکانی گهردوونناسی دهیسهلمێنن).
وَٱلْأَرْضَ فَرَشْنَٰهَا فَنِعْمَ ٱلْمَٰهِدُونَ٤٨
تەفسیری ئاسان
زهویشمان ڕاخستووه (ژیانمان لهسهری ئاسان کردووه) بهڕاستی خوا زاتێکی کارساز و کاربهجێیه.
وَمِن كُلِّ شَىْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ٤٩
تەفسیری ئاسان
: لهههموو شتێک ئێمه جووتمان دروست کردوه (لهجیهانی ئادهمیزاد و گیاندار و ڕوهک و بێ گیاندا، لهههموو شتێکی ماددی و مهعنهویدا) بۆ ئهوهی بیربکهنهوه و یادهوهری وهربگرن.
فَفِرُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ ۖ إِنِّى لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌۭ مُّبِينٌۭ٥٠
تەفسیری ئاسان
بهپهلهو گورج و گۆڵ بن بۆ بهدهست هێنانی ڕهزامهندی خوا، بۆ ههرچی پهروهردگار پێی خۆشه، دڵنیاش بن کهمن (واتهپێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) لهلایهن خواوهترسێنهرێکی ئاشکرام ئهگهر یاخی و سهرکهش بن.....
وَلَا تَجْعَلُوا۟ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ ۖ إِنِّى لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌۭ مُّبِينٌۭ٥١
تەفسیری ئاسان
هیچ مهکهن بههاوهڵ و هاوتای خوا، چونکه من بهڕاستی نێردراوێکی ترسێنهری ئاشکرام بۆتان لهلایهن خواوه.
كَذَٰلِكَ مَآ أَتَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا قَالُوا۟ سَاحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ٥٢
تەفسیری ئاسان
ههر نا بهو شێوهیه هیچ پێغهمبهرێک لهپێش ئهماندا نههاتووه، خوانهناسان نهیانوتبێت جادووگهره، یان شێته.
أَتَوَاصَوْا۟ بِهِۦ ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌۭ طَاغُونَ٥٣
تەفسیری ئاسان
سهیره! ئایا دهڵێی بهگوێی یهکدا خوێدویانه و یهکتریان ڕاسپاردووه، نهخێر، بهڵکو ئهوانهههر قهومێکی ستهمکارو سهرکهشن.
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَآ أَنتَ بِمَلُومٍۢ٥٤
تەفسیری ئاسان
تۆ ئهی محمد (صلى الله عليه وسلم) گوێیان مهدهرێ چونکه تۆ لۆمهکراو نابیت (لهسهر باوهڕ نههێنانیان).
وَذَكِّرْ فَإِنَّ ٱلذِّكْرَىٰ تَنفَعُ ٱلْمُؤْمِنِينَ٥٥
تەفسیری ئاسان
بهڵکو تۆ ههمیشه ئامۆژگاریان بکه، چونکهبهڕاستی ئامۆژگاری سوود بهئیمانداران دهگهیهنێت.
وَمَا خَلَقْتُ ٱلْجِنَّ وَٱلْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ٥٦
تەفسیری ئاسان
بێگومان من پهری و ئادهمیزاد م دروست نهکردووهتهنها بۆ ئهوهنهبێت کهمن بپهرستن و فهرمانبهردارم بن.
مَآ أُرِيدُ مِنْهُم مِّن رِّزْقٍۢ وَمَآ أُرِيدُ أَن يُطْعِمُونِ٥٧
تەفسیری ئاسان
نهرۆزیم لێیان دهوێت نهخواردن و خواردنهوه.
إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلرَّزَّاقُ ذُو ٱلْقُوَّةِ ٱلْمَتِينُ٥٨
تەفسیری ئاسان
چونکهبهڕاستی ههر خوا خۆی ڕۆزی بهخشهو خاوهنی هێزو دهسهڵاتی پتهوه.
فَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ ذَنُوبًۭا مِّثْلَ ذَنُوبِ أَصْحَٰبِهِمْ فَلَا يَسْتَعْجِلُونِ٥٩
تەفسیری ئاسان
بێگومان بۆ ئهوانهی ستهمیان کردووهتۆڵهو سزای زۆرمان بۆ ئامادهکردوون، ههروهک چۆن بۆ هاوهڵ و هاوبیرهکانیان ئامادهمانکردووه، دهبا ئیتر پهلهم لێنهکهن (چونکهبهم زوانهیهخهیان دهگرێت).
فَوَيْلٌۭ لِّلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن يَوْمِهِمُ ٱلَّذِى يُوعَدُونَ٦٠
تەفسیری ئاسان
ئینجا وهیل و ئاهو ناڵه بۆ ئهوانهی کهرێبازی کوفرو خوانهناسیان گرتۆتهبهر لهو ڕۆژهی کهههڕهشهیان لێ کراوهو بهم زووانهپێش دێت.
