سورەتی عەبەسە

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

1. بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ١

   تەفسیری ئاسان

   ڕووی گرژکردو ڕووی وه‌رگێڕا (مه‌به‌ست پێغه‌مبه‌ره (صلی الله علیه وسلم) کاتێك (عبدالله ی کوڕی ام مکتوم) که ئیماندارێکی نابینابوو هات بۆ خزمه‌تی، ئه‌ویش هه‌ندێك له سه‌رانی قوره‌یشی کۆ کردبۆوه به ئومێدی هیدایه‌تیان، عبدالله وتی: ئه‌ی پێغه‌مبه‌ری خوا، خوا چی فێرکردوویت منیش فێر بکه‌، پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) پێی ناخۆش بوو که قسه‌کانی پێ ده‌بڕێت، له‌به‌رئه‌وه ڕووی گرژکرد و ڕووی وه‌رگێڕا. بۆیه سه‌ره‌تای ئه‌م سووره‌ته دابه‌زی که گله‌ییه له پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم).

2. أَن جَآءَهُ ٱلْأَعْمَىٰ٢

   تەفسیری ئاسان

   له‌به‌رئه‌وه‌ی نابیناکه هات بۆ لای.

3. وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ٣

   تەفسیری ئاسان

   جا تۆ چوزانیت به‌ڵکو ئه‌و هاتبێت تا دڵ و ده‌روونی خاوێن بکاته‌وه‌.

4. أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكْرَىٰٓ٤

   تەفسیری ئاسان

   یاخود ئامۆژگاری وه‌ربگرێت، تا ئامۆژگاریه‌که سوودی پێبگه‌یه‌نێت.

5. أَمَّا مَنِ ٱسْتَغْنَىٰ٥

   تەفسیری ئاسان

   به‌ڵام ئه‌وه‌ی که خۆی بێ نیاز نیشان ده‌دات و نایه‌وێت ڕێنموومایی وه‌ربگرێت.

6. فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ٦

   تەفسیری ئاسان

   تۆ له‌گه‌ڵ ئه‌ودا کۆده‌بیته‌وه و گرنگی به‌و ده‌ده‌یت و ڕوو له‌و ده‌که‌یت.

7. وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ٧

   تەفسیری ئاسان

   جا تۆ هیچ گوناهبار نابیت که ئه‌و ئیمانی نه‌وێت و پاك و پوخته‌کردنی ده‌روونی نه‌وێت.

8. وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسْعَىٰ٨

   تەفسیری ئاسان

   به‌ڵام ئه‌وه‌ی که خۆی هاتوه‌ته لات و کۆشش ده‌کات و مه‌به‌ستێتی که شاره‌زای به‌رنامه‌ی خوا ببێت...

9. وَهُوَ يَخْشَىٰ٩

   تەفسیری ئاسان

   له‌کاتێکدا ئه‌و له خوا ده‌ترسێت.

10. فَأَنتَ عَنْهُ تَلَهَّىٰ١٠

    تەفسیری ئاسان

    ئه‌وه تۆ گوێ به‌و ناده‌یت و خۆتی لێ بێ ئاگا ده‌که‌یت.

11. كَلَّآ إِنَّهَا تَذْكِرَةٌۭ١١

    تەفسیری ئاسان

    نه‌خێر وامه‌که‌و وامه‌به‌، چونکه به‌ڕاستی ئه‌م ئایه‌تانه‌، ئه‌م سوره‌ته‌، یادخستنه‌وه و ئامۆژگاریه‌.

12. فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ١٢

    تەفسیری ئاسان

    جا که‌سێك بیه‌وێت ڕێنموویی وه‌رگرێت، ئه‌وه یادی ده‌کات.

13. فِى صُحُفٍۢ مُّكَرَّمَةٍۢ١٣

    تەفسیری ئاسان

    (ئه‌و قورئانه‌) له چه‌ندین لاپه‌ڕه‌ی به‌ڕێزو پیرۆزدا هه‌ڵگیراوه و له (لوح المحفوظ) وه‌رگیراوه‌.

14. مَّرْفُوعَةٍۢ مُّطَهَّرَةٍۭ١٤

    تەفسیری ئاسان

    که به‌رزو بڵند و پاك و خاوێنن.

15. بِأَيْدِى سَفَرَةٍۢ١٥

    تەفسیری ئاسان

    به‌ده‌ستی فریشته نووسه‌ره‌کان.

16. كِرَامٍۭ بَرَرَةٍۢ١٦

    تەفسیری ئاسان

    که به‌ڕێزو خواناس و ملکه‌چ و فه‌رمانبه‌رداران.

17. قُتِلَ ٱلْإِنسَٰنُ مَآ أَكْفَرَهُۥ١٧

    تەفسیری ئاسان

    ئه‌ی ئاده‌میزاد، به‌کوشت بچیت، چه‌نده کافره‌، سپڵه‌یه‌، چه‌نده خوانه‌ناس و یاخیه‌، یاخود به‌کوشت چێت ئاده‌میزاد چی وای لێکردووه که کافر بێت؟! چ پاساوێکی هه‌یه بۆ خوانه‌ناسی و یاخی بوون.

18. مِنْ أَىِّ شَىْءٍ خَلَقَهُۥ١٨

    تەفسیری ئاسان

    (بۆ بیرناکاته‌وه‌‌) خوا له‌چی دروستی کردووه‌؟!

19. مِن نُّطْفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ١٩

    تەفسیری ئاسان

    له نوتفه‌یه‌ك (له خاڵێکی زۆر بچووك که به چاو نابینرێت) دروستی کردووه و هه‌موو ئه‌ندامانی ده‌ر و ناوی پێ به‌خشیوه و ئه‌ندازه‌گیری وردی له دروستکردنیدا ئه‌نجام داوه‌، (کات و شوێنی له‌دایکبوونی و مردنی بۆ دیاری کردووه‌).

20. ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ٢٠

    تەفسیری ئاسان

    له‌وه‌ودوا ژیانی بۆ ئاسان کردووه و سه‌رپشکی کردووه له په‌یڕه‌وی کردنی ڕێگه‌ی چاکه یان خراپه‌، ئیمان یان کوفر، (دوای ئه‌وه‌ی که ده‌ست نیشانی هه‌ردووکیانی بۆ کردووه و سه‌ره‌نجامی ڕوون کردۆته‌وه‌).

21. ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقْبَرَهُۥ٢١

    تەفسیری ئاسان

    له‌وه‌ودوا ده‌یمرێنێت و ده‌یخاته ناو گۆڕه‌وه‌.

22. ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ٢٢

    تەفسیری ئاسان

    پاشان کاتێك بیه‌وێت زیندووی ده‌کاته‌وه‌.

23. كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَآ أَمَرَهُۥ٢٣

    تەفسیری ئاسان

    به‌ڕاستی، ئه‌وه‌ی که خوا فه‌رمانی پێداوه هێشتا ئاده‌میزاد به‌جێی نه‌هێناوه‌.

24. فَلْيَنظُرِ ٱلْإِنسَٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ٢٤

    تەفسیری ئاسان

    ده‌با ئاده‌میزاد سه‌یری خواردنه‌که‌ی بکات و سه‌رنجی بدات و بیری لێ بکاته‌وه‌.

25. أَنَّا صَبَبْنَا ٱلْمَآءَ صَبًّۭا٢٥

    تەفسیری ئاسان

    بێگومان ئێمه ئاومان بۆ دابارانده‌وه‌ته خواره‌وه‌، چۆن دابارینێت.

26. ثُمَّ شَقَقْنَا ٱلْأَرْضَ شَقًّۭا٢٦

    تەفسیری ئاسان

    له‌وه‌ودوا زه‌ویمان بۆ له‌ت له‌ت به چه‌که‌ره‌ی ناسکی ڕووه‌ك.

27. فَأَنۢبَتْنَا فِيهَا حَبًّۭا٢٧

    تەفسیری ئاسان

    ئینجا دانه‌وێڵه‌مان تێادا ڕوواند.

28. وَعِنَبًۭا وَقَضْبًۭا٢٨

    تەفسیری ئاسان

    هه‌روه‌ها ترێ و سه‌وزه‌مان.

29. وَزَيْتُونًۭا وَنَخْلًۭا٢٩

    تەفسیری ئاسان

    هه‌روه‌ها زه‌یتوون و دارخورمایش.

30. وَحَدَآئِقَ غُلْبًۭا٣٠

    تەفسیری ئاسان

    باخچه‌ی ده‌وره‌دراو به دارخورما یان دره‌ختی تر، یاخود باخی چڕو پڕ.

31. وَفَٰكِهَةًۭ وَأَبًّۭا٣١

    تەفسیری ئاسان

    جۆره‌ها میوه‌، هاوڕێ له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌و گژو گیایانه‌ی که خواکرده و ماڵات ده‌یخوات له له‌وه‌ڕگاکاندا.

32. مَّتَٰعًۭا لَّكُمْ وَلِأَنْعَٰمِكُمْ٣٢

    تەفسیری ئاسان

    (هه‌موو ئه‌مانه ئاماده‌مان کردووه‌) تا خۆتان و ماڵاته‌کانتان سوودی لێ وه‌ربگرن.

33. فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ٣٣

    تەفسیری ئاسان

    جا کاتێك قیامه‌ت به‌رپا بوو به‌هۆی ده‌نگێکی به‌هێزی گوێ کپ که‌ره‌وه‌.

34. يَوْمَ يَفِرُّ ٱلْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ٣٤

    تەفسیری ئاسان

    ئه‌و ڕۆژه (هێنده سامناکه‌) برا له‌ده‌ست براکه‌ی هه‌ڵدێت و ڕاده‌کات و خۆی لێ ده‌شارێته‌وه‌.

35. وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ٣٥

    تەفسیری ئاسان

    هه‌روه‌ها له‌ده‌ست دایك و باوکی...

36. وَصَٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ٣٦

    تەفسیری ئاسان

    له‌ده‌ست هاوسه‌رو کوڕه‌کانی...

37. لِكُلِّ ٱمْرِئٍۢ مِّنْهُمْ يَوْمَئِذٍۢ شَأْنٌۭ يُغْنِيهِ٣٧

    تەفسیری ئاسان

    له‌و ڕۆژه‌دا هه‌رکه‌سێك له‌وانه ئه‌وه‌نده سه‌رگه‌رمی کێشه‌ی خۆیه‌تی، ناتوانێت فریای که‌سی تر بکه‌وێت.

38. وُجُوهٌۭ يَوْمَئِذٍۢ مُّسْفِرَةٌۭ٣٨

    تەفسیری ئاسان

    له‌و ڕۆژه‌دا ڕووخسارانێك گه‌ش و جوان و ڕوون و شادن.

39. ضَاحِكَةٌۭ مُّسْتَبْشِرَةٌۭ٣٩

    تەفسیری ئاسان

    ده‌م پێکه‌نینن، مژده و شادییان لێ ده‌دره‌وشێته‌وه‌.

40. وَوُجُوهٌۭ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌۭ٤٠

    تەفسیری ئاسان

    له‌و ڕۆژه‌دا ڕووخسارانێکیش هه‌ن که گژو تاڵ و تۆزاوی و په‌ست غه‌مگینن.

41. تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ٤١

    تەفسیری ئاسان

    دێزی و ڕه‌شی و تاریکی دایپۆشیوون.

42. أُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَفَرَةُ ٱلْفَجَرَةُ٤٢

    تەفسیری ئاسان

    ئا ئه‌وانه بێ باوه‌ڕو خوانه‌ناس و تاوانبارو گوناهکاره‌کانن.